Naukowcy potwierdzają: nie tylko ludzie są istotami świadomymi

Publikujemy komentarz Marca Bekoffa do deklaracji naukowców z Cambridge na temat świadomości zwierząt.

Czy dotychczas tego nie wiedzieliśmy? Oczywiście, że wiedzieliśmy.

Co jakiś czas otrzymuję maile, które ignoruję już po sprawdzeniu tematu. Wiem, że nie jestem sam w praktykowaniu tej zasady, ale dziś ją złamałem i otworzyłem wiadomość, której temat brzmiał „Naukowcy oświadczają: Nie tylko ludzkie istoty są świadomymi bytami”. Szczerze, myślałem, że to żart, jak jeden z wielu z mojej ulubionej gazety, „The Onion” [popularna amerykański magazyn satyryczny- przyp. red.]. A jednak, nie tym razem.

Mój przyjaciel Michael Mountain opublikował podsumowanie ostatniego spotkania w Cambridge, w Wielkiej Brytanii, w którym stwierdza:

Naukowcy osiągnęli wreszcie konsensus: ludzie nie są jedynymi świadomymi istotami; inne zwierzęta zwłaszcza ssaki i ptaki, również posiadają świadomość.

Na spotkaniu zorganizowanym pod nazwą „Memoriał ku pamięci Francisa Cricka” , grupa badaczy zaprezentowała dowód, który doprowadził do tej niemal oczywistej prawdy. Ciężko pojąć, że ci, którzy dzielą mieszkanie ze swoimi małymi towarzyszami do tej pory tego nie wiedzieli. Oczywiście wiele renomowanych i wielokrotnie nagradzanych badań prowadzonych w tym temacie osiągnęło te wnioski lata temu.

(…) Mimo to, przyklaskuję tej niezbyt zaskakującej konkluzji najnowszego raportu i mam nadzieję, że zostanie ona wykorzystana do ochrony zwierząt przed niehumanitarnym i przedmiotowym traktowaniem przez innych.

Niektórzy mogą powiedzieć, że tak naprawdę nie wiedzieliśmy że inne zwierzęta były świadome, ale jest to niesamowicie naiwny punkt widzenia biorąc pod uwagę to co wiemy o neurobiologii i zdolnościach poznawczych oraz emocjonalnych przeżyciach zwierząt. Wszystko wskazywało na to, że te informacje doprowadzą w końcu badaczy do oczywistych wniosków. Ale czy naprawdę potrzebujemy grupy naukowców, rozpoznawanych na całym świecie, aby potwierdzili, że te informacje są w istocie prawdziwe? Odpowiedź brzmi: i tak i nie, ale lepiej podziękujmy im za za wykonaną pracę.

Zgadzam się z Miachaelem Mountainem, że jest to niesamowicie ważne stwierdzenie, które będzie wykorzystywane jako dowód przez tych, którzy naciskają na naukowców aby rozwijać bardziej humanitarne relacje ze zwierzętami. Ciężej jest, na przykład, usprawiedliwiać eksperymenty na zwierzętach wiedząc, że są świadomymi istotami, a nie tylko biologicznymi maszynami. Niektóre z wniosków, jakie odnotowano w deklaracji, są rezultatami pracy naukowców, którzy po dziś dzień wciąż prowadzą eksperymenty na zwierzętach w niewoli, w tym delfinach, które są wśród najbardziej inteligentnych gatunków na Ziemi. Ich własne oświadczenie będzie teraz używane jako dowód, że nadszedł czas zaprzestania użytkowania tych zwierząt w niewoli i trzeba zacząć szukać nowych sposobów zarabiania na życie.

Deklaracja z Cambridge o Świadomości

Naukowcy poszli o krok dalej i stworzyli sprawozdanie zatytułowane „Deklaracja z Cambridge na temat świadomości zwierząt”, w której zawarto oświadczenie:

Zbieżne dowody wskazują na to, że nie-ludzkie zwierzęta mają neuroanatomiczne, neurochemiczne i neurofizjologiczne podstawy stanu świadomości oraz zdolność wyrażania przemyślanych zachowań. W konsekwencji, waga tych dowodów wskazuje na to, że ludzie nie są unikalnymi stworzeniami posiadającymi neurologiczne właściwości generujących świadomość. Nie-ludzkie zwierzęta, takie jak ssaki i ptaki i wiele innych zwierząt włączając w to ośmiornice również dysponują takimi właściwościami.

Można dołączyć do nich również ryby, dla których dowody podtrzymujące ich wrażliwość i świadomość są również nieodparte.

Więc, co zamierzamy zrobić z tym, co wiemy (i już wiedzieliśmy)?

Jest jasne, że musimy zapytać naukowców i pozostałych badaczy: co zamierzają poczynić teraz, kiedy już zgadzają się z faktem, że świadomość jest powszechnym zjawiskiem w świecie zwierząt? Wiemy na przykład, że myszy, szczury i kurczaki przejawiają empatię, ale wiedza ta nie była wykorzystana w tworzeniu Federal Animal Welfare Act – aktu prawnego obowiązującego w USA, który reguluje sposób traktowania zwierząt w badaniach naukowych oraz na wystawach.

Jestem szczerze zdumiony, że te dane i wiele innych ustaleń dotyczących świadomości zwierząt i ich emocji zostały zignorowane przez tych, którzy podejmowali decyzje w sprawie przepisów dotyczących użytkowania zwierząt. Jednakże, Traktat lizboński, uchwalony przez kraje członkowskie Unii Europejskiej, który wszedł w życie z dniem 1 grudnia 2009 roku, uznaje, że

W tworzeniu i realizacji unijnego rolnictwa, rybactwa, transportu, krajowego rynku, badań i technologicznego rozwoju i przestrzeni politycznej, Unia Europejska i członkowie powinni, odkąd zwierzęta są wrażliwymi istotami, zwrócić szczególną uwagę na wymogi dobrostanu zwierząt, z poszanowaniem przepisów ustawodawczych i wykonawczych, a także obyczajów państw członkowskich, zwłaszcza związanych z rytuałami religijnymi, tradycją, kulturą i regionalnym dziedzictwem.

Przyklaśnijmy więc z entuzjazmem Deklaracji o Świadomości z Cambridge oraz Traktatowi lizbońskiemu i zacznijmy ciężko pracować nad tym, aby chronić zwierzęta przed okrutnymi badaniami i innymi formami nadużyć, nierzadko horrendalnie nieludzkimi, na jakie nie zasługują.

Niektóre z prac, jakie ostatnio opublikowałem, wskazują na to, że w dalszym ciągu są ludzie, którzy czują się dobrze zabijając jednostki, które nazywają „niepotrzebnymi” zwierzętami. Jednocześnie Marian Dawkins z Oxford University’s  wciąż powtarzał, że nadal nie wiemy czy inne zwierzęta są świadome i że powinniśmy

(…) zachowywać się sceptycznie i nie do końca wierzyć [w świadomość zwierząt]. Niedowierzanie jest konieczne, ponieważ to uwzględnia możliwość że ogromna liczba gatunków ma pewien rodzaj doświadczeń [świadomości]. Na podstawie tego, co teraz wiemy, wiele zwierząt, nie tylko te wyjątkowo sprytne i inteligentne oraz reagujące nadzwyczaj emocjonalnie, również mają świadome doświadczenia.

Prawdopodobnie to co nazwałem „Niebezpieczną Ideą Dawkinsa” teraz w końcu będzie odłożone w niepamięć, zważywszy na wnioski zgromadzenia z Cambridge. Szczerze nie rozumiem jak ktokolwiek kto pracował blisko z jakąkolwiek dziedziną związaną z dzikimi zwierzętami albo kto żyje w towarzystwie zwierząt może pozostawać niepewnym co do tego, że są one świadome. (…)

Koniec końców prestiżowa grupa z Cambridge pokazała jak jest naprawdę. Brawo dla nich! Zatem pracujmy wszyscy razem nad tym, aby korzystając z tej informacji zatrzymać cierpienie milionów świadomych zwierząt w imię nauki, edukacji, żywienia, rozrywki, zabawy, produkcji odzieży. Jesteśmy im to winni, by wykorzystać naszą wiedzę w ich imieniu i zdobyć się na empatię dla tych niesamowitych stworzeń.

Marc Bekoff
Źródło: http://www.psychologytoday.com/blog/animal-emotions/201208/scientists-finally-conclude-nonhuman-animals-are-conscious-beings
Tłumaczenie: Katarzyna Dębowska

Facebook Comments

Może Ci się również spodoba

Shares